درباره گروه هسته‌ای

گروه فیزیک هسته ­ای دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، که در ابتدا در قالب گرایشی از گروه فیزیک در دانشکده علوم فعالیت می­ کرد، از سال 1392 و با شکل ­گیری دانشکده فیزیک و پردیس علوم، با نام "گروه فیزیک هسته ­ای" و تحت مجموعه دانشکده فیزیک به فعالیت خود ادامه داده است. درحال حاضر این گروه دارای 4 عضو هیئت علمی فعال و 2 عضو هیئت علمی بازنشسته است.

اعضا گروه: دکتر سید فرهاد مسعودی (استاد)، دکتر مهدی رادین و دکتر فائزه رحمانی (دانشیار) و دکتر فاطمه سادات رسولی (استادیار).
اعضا بازنشسته گروه: دکتر محمود صداقتی زاده و دکتر سید محسن صالح کوتاهی

دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در گرایش فیزیک هسته ­ای پذیرش دانشجو در مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد و دکتری را به ترتیب از سال های 1381 و 1392 آغاز کرده است. درحال حاضر نیز این گروه در هر دو مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد.

 

پژوهش

گروه فیزیک هسته ­ای دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در زمینه پژوهشی همواره در راستای رسیدن به دو هدف گام برداشته است: انجام مطالعات بنیادی و فراهم کردن بستر مناسب برای مطالعات فناوری (که ناشی از ماهیت دانش فیزیک و رسالتی است که بر عهده متخصصین علوم­ پایه قرار دارد) و همچنین انجام پژوهش ­های کاربردی و ارائه ایده ­های خلاقانه برای استفاده از امکانات موجود در کشور در راستای ارائه خدمات بهتر در حوزه­ های مختلف و در نهایت تولید ثروت (با توجه به صنعتی بودن دانشگاه و با هدف همگام شدن با فناوری­های روز بین­المللی و در راستای پیشبرد اهداف کلان آن). علم کاربرد پرتوها و بررسی برهم کنش آنها با مواد یکی از شاخه های مهم و کاربردی فیزیک هسته ای به شمار می رود و طیف گسترده ای از موضوعات نظیر کاربردهای پزشکی (مطالعات پیش از درمان و پیش بینی فرایندهای درمانی)، صنعتی، کشاورزی، حفاظ سازی، مباحث مربوط به رادیوداروها، صنایع نفت و گاز و ... را شامل می شود.

 

نمونه ­هایی از زمینه ­های پژوهشی فعال در گروه فیزیک هسته ­ای:

  1. کاربردهای پزشکی فیزیک هسته ­ای:
    • روش گیراندازی نوترون توسط بور (BNCT)
    • پروتون تراپی
    • بررسی عمق نفوذ پروتون ­ها (برد) در مواد دلخواه به روش تحلیلی
    • بررسی دوز در حضور ناهمگنی مواد/بافت
    • روش PBCT
    • براکی ­تراپی (چشمه های نوترونی و فوتونی)
    • استفاده از نانوذرات برای افزایش بهره ­وری درمان
    • طراحی اتاق درمان و ملاحظات حفاظ ­سازی آن
    • تخمین برد با استفاده از گاماهای آنی در روش PBCT
    • بررسی دوز ناشی از ذرات ثانویه در روش ­های درمانی
  2. مطالعات مربوط به کاربردهای غیرپزشکی
    • چاه­ پیمایی هسته ­ای
    • آنالیز کمّی و کیفی مواد و روش فعال­ سازی نوترونی
    • مطالعات مربوط به یافتن چشمه ­های گامای مفقود شده
    • مطالعات مربوط به شتابدهنده ها
    • حفاظ­سازی و مانیتورینگ فردی و محیطی
    • طراحی سامانه بازرسی کامیون
    • مطالعات مین ­یابی
    • پراکندگی نوترون از سطوح ناهموار
    • مطالعات مربوط به آشکارسازهای هسته­ای
    • اندازه­گیری اکتیویته مواد غذایی
    • طراحی حفاظ­ های پلیمری
  3. مطالعات هسته ­ای نظری
    • مطالعه سیستم های مقید و فرآیند های پراکندگی سیستم های چند نوکلئونی با استفاده از معادلات فدیفیاکوبوفسکی در فضای تکانه
    • مطالعه پتانسیل های هسته ای دو و سه نوکلئونی در سیستم های چند نوکلئونی
    • مطالعه اثرات نسبیتی در سیستم های مقید و پراکندگی چند نوکلئونی
    • مطالعه سیستم های چند نوکلئونی شامل هسته های هاله ای با استفاده از نظریه میدان موثر
    • مطالعه پراکندگی، واکنش های گیراندازی، سیستم های مقید چند نوکلئونی، واکنش های اخترفیزیکی، با استفاده از نظریه میدان موثر

 

آموزش

گروه فیزیک هسته ­ای دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در تلاش است نه تنها فعالیت ­های پژوهشی را به نحوی مناسب و در راستای دستیابی به توانمندی ­های علمی بالاتر دنبال کند، بلکه آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص جهت انجام فعالیت ­های آموزشی و پژوهشی مؤثر در مراکز آموزشی و پژوهشگاه­ های مرتبط با علوم هسته ­ای را نیز در دستور کار خود دارد. با این هدف، در کنار دروس آموزشی تخصصی ارائه شده برای مقاطع تحصیلات تکمیلی، دانشجویان در طی انجام پایان­ نامه­ ها و رساله­ های خود گام به گام زیرنظر استاد راهنما پیش رفته و همراه با لذت انجام پژوهش و دستیابی به نتیجه کار علمی، با فرایند تحقیق و پژوهش آشنا می ­شوند.

 

دروس تخصصی ارائه شده در گروه فیزیک هسته ­­ای برای مقاطع تحصیلات تکمیلی شامل موارد زیر است:

  • فیزیک هسته­ ای پیشرفته
  • مباحث پیشرفته در فیزیک هسته ای
  • محاسبات ترابرد پرتوها (نوترون و فوتون)
  • آشکارسازهای هسته ­ای
  • ساختار هسته
  • آزمایشگاه فیزیک هسته ­ای
  • فیزیک محاسباتی (با تاکید بر روش مونت کارلو)
  • موضوعات ویژه
  • روش ­های شبیه­ سازی عددی